യുദ്ധം കഴിഞ്ഞ് മദീനയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ നബി ﷺ യുടെ സന്നിധിയിൽ ദഫ് മുട്ടാൻ നേർച്ച നേർന്ന പെൺകുട്ടി
ഭാഗം 73
യുദ്ധം കഴിഞ്ഞ് മദീനയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ നബി ﷺ യുടെ സന്നിധിയിൽ ദഫ് മുട്ടാൻ നേർച്ച നേർന്ന പെൺകുട്ടി
നബി ﷺ ഒരു യുദ്ധം കഴിഞ്ഞ് മദീനയിൽ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ ഒരു കറുത്ത വർഗക്കാരിയായ പെൺകുട്ടി വന്ന് പറഞ്ഞു:
“അല്ലാഹു അങ്ങയെ സുരക്ഷിതനായി തിരിച്ചെത്തിച്ചാൽ അങ്ങയുടെ മുന്നിൽ ദഫ് മുട്ടുമെന്ന് ഞാൻ നേർച്ചയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.”
നബി ﷺ പറഞ്ഞു:
“നീ നേർച്ചയാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് നിറവേറ്റിക്കൊള്ളുക.”
(ويجوز دف) أي: ضربه (واستماعه لعرس)؛ لأنه - صلى الله عليه وسلم - أقر جويريات ضربن به حين بنى علي بفاطمة كرم الله وجههما، بل قال لمن قالت: وفينا نبي يعلم ما في غد، دعي هذا وقولي بالذي كنت تقولين، أي: من مدح بعض المقتولين ببدر، رواه البخاري، وصح خبر «فصل ما بين الحرام والحلال الضرب بالدف» وخبر «أعلنوا هذا النكاح واجعلوه في المساجد واضربوا عليه بالدف» سنده حسن، وتضعيف الترمذي له مردود، ومن ثم أخذ البغوي وغيره منه أنه سنة في العرس ونحوه.
(وختان)؛ لأن عمر - رضي الله عنه - كان يقره فيه كالنكاح وينكره في غيرهما، رواه ابن أبي شيبة.
(وكذا غيرهما) من كل سرور (في الأصح) لخبر الترمذي وابن حبان: «أنه - صلى الله عليه وسلم - لما رجع إلى المدينة من بعض مغازيه قالت له جارية سوداء: إني نذرت إن ردك الله سالمًا أن أضرب بين يديك بالدف، فقال لها: إن كنت نذرت أوفي بنذرك».
وهذا يشهد لبحث البلقيني أن ضربه لنحو قدوم عالم أو سلطان لا خلاف فيه، ويشهد أيضًا لندبه بقصد السرور بقدوم نحو عالم لنفع المسلمين؛ إذ المباح لا ينعقد نذره ولا يؤمر بوفائه، لكن مر فيه في النذر زيادة لا بد من استحضارها هنا.
ويباح أو يسن عند من قال بندبه (وإن كان فيه جلاجل) لإطلاق الخبر، وادعاء أنه لم يكن بجلاجل يحتاج لإثباته، وهي إما نحو حلق تجعل داخله كدف العرب، أو صنوج عراض من صفر تجعل في خروق دائرته كدف العجم، وبحل هذه جزم الحاوي الصغير وغيره، ونازع فيه الأذرعي بأنه أشد إطرابًا من الملاهي المتفق على تحريمها، وأطال ونقل عن جمع حرمته.
ولا فرق بين ضربه من رجل أو امرأة، وقول الحليمي يختص حله بالنساء رده السبكي.
ഗ്രന്ഥം: تحفة المحتاج
ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ ഹൈതമി (رحمه الله) യുടെ വിശദീകരണം
ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ ഹൈതമി (رحمه الله) തന്റെ പ്രശസ്തമായ തുഹ്ഫത്തുൽ മുഹ്താജ് എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ദഫിന്റെ വിധിയെക്കുറിച്ച് നൽകിയ വിശദീകരണമാണിത്.
1. വിവാഹവേളയിൽ ദഫ് മുട്ടുന്നതിന്റെ വിധി
വിവാഹവേളയിൽ ദഫ് മുട്ടുന്നതും അത് കേൾക്കുന്നതും അനുവദനീയമാണെന്ന് ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയുന്നു. അലിയ്യ് ബിൻ അബീത്വാലിബ് (رضي الله عنه), ഫാത്തിമ ബീവി (رضي الله عنها) എന്നിവരുടെ വിവാഹസന്ദർഭത്തിൽ പെൺകുട്ടികൾ ദഫ് മുട്ടിയത് നബി ﷺ അംഗീകരിച്ചതാണ് ഇതിന് തെളിവായി ഉദ്ധരിക്കുന്നത്.
അക്കൂട്ടത്തിൽ ഒരു പെൺകുട്ടി:
“നാളെ നടക്കാനിരിക്കുന്നത് അറിയുന്ന ഒരു നബി നമുക്കിടയിലുണ്ട്” എന്ന് പാടിയപ്പോൾ നബി ﷺ അവളോട് ആ വാക്കുകൾ ഒഴിവാക്കി നേരത്തേ പാടിയിരുന്ന കാര്യങ്ങൾ പാടാൻ നിർദേശിച്ചതായും ബുഖാരി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതായി ഗ്രന്ഥത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നു.
2. വിവാഹം പരസ്യപ്പെടുത്തുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹദീസുകൾ
“ഹലാലും ഹറാമും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ദഫ് മുട്ടലാണ്” എന്ന ഹദീസും വിവാഹം പരസ്യപ്പെടുത്തുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു നിവേദനവും ഇവിടെ തെളിവായി ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
ഈ നിവേദനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇമാം ബഗവി (رحمه الله) ഉൾപ്പെടെയുള്ള പണ്ഡിതന്മാർ വിവാഹവേളയിൽ ദഫ് മുട്ടുന്നത് സുന്നത്താണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
3. ഖിതാൻ ചടങ്ങുകളിലെ ദഫ്
വിവാഹത്തിനു പുറമെ ഖിതാൻ (സുന്നത്ത് കർമം) നടക്കുന്ന സന്ദർഭങ്ങളിലും ദഫ് അനുവദനീയമാണെന്ന് ഈ ഭാഗത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു.
ഉമർ ബിൻ ഖത്താബ് (رضي الله عنه) വിവാഹത്തിലും ഖിതാനിലും ദഫ് മുട്ടുന്നത് അംഗീകരിക്കുകയും മറ്റു സന്ദർഭങ്ങളിൽ അതിനെ എതിർക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നതായി ഇബ്നു അബീ ശൈബ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതായി ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയുന്നു.
4. മറ്റു സന്തോഷവേളകളിലും ദഫ് അനുവദനീയമാണോ?
വിവാഹവും ഖിതാനും കൂടാതെ മറ്റു സന്തോഷവേളകളിലും ദഫ് മുട്ടുന്നത് അനുവദനീയമാണെന്നതാണ് അസ്വഹ്ഹ് (കൂടുതൽ ശരിയായ) അഭിപ്രായമെന്ന് ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ ഹൈതമി (رحمه الله) രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
ഇതിന് തെളിവായി നബി ﷺ ഒരു യുദ്ധം കഴിഞ്ഞ് മദീനയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ സംഭവമാണ് ഉദ്ധരിക്കുന്നത്.
ഒരു കറുത്ത വർഗക്കാരിയായ പെൺകുട്ടി നബി ﷺ യോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു:
“അല്ലാഹു അങ്ങയെ സുരക്ഷിതനായി തിരിച്ചെത്തിച്ചാൽ അങ്ങയുടെ മുമ്പിൽ ദഫ് മുട്ടുമെന്ന് ഞാൻ നേർച്ചയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.”
അപ്പോൾ നബി ﷺ പറഞ്ഞു:
“നീ നേർച്ചയാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് നിറവേറ്റുക.”
ഈ നിവേദനം ഇമാം തിർമിദിയും ഇബ്നു ഹിബ്ബാനും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതായി ഗ്രന്ഥത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നു.
5. പണ്ഡിതന്മാരുടെയോ ഭരണാധികാരികളുടെയോ വരവിൽ ദഫ് മുട്ടൽ
ഇമാം ബുൽഖീനി (رحمه الله) യുടെ നിരീക്ഷണത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ഹദീസെന്ന് ഗ്രന്ഥത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു. അതായത്, ഒരു പണ്ഡിതനോ ഭരണാധികാരിയോ എത്തുമ്പോൾ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനായി ദഫ് മുട്ടുന്നതും ഈ ചർച്ചയുടെ പരിധിയിൽ വരുന്നു.
മുസ്ലിംകൾക്ക് പ്രയോജനകരമായ അറിവ് നൽകുന്ന ഒരു പണ്ഡിതന്റെ വരവിൽ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ദഫ് മുട്ടുന്നത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതാണെന്നും ഈ വിശദീകരണത്തിൽനിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.
ഇവിടെ ഗ്രന്ഥം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന ഒരു വാദം, കേവലം അനുവദനീയമായ ഒരു പ്രവൃത്തി നേർച്ചയാക്കിയാൽ അത് നിറവേറ്റാൻ നിർദേശിക്കப்படுவதில்லை എന്നതാണ്. எனவே, இந்தச் சம்பவம் தஃப் தொடர்பான விதியை விவாதிக்கும்போது முக்கிய ஆதாரமாக எடுத்துக்கொள்ளப்படுகிறது.
6. ദഫിൽ മണികളുണ്ടെങ്കിൽ വിധി മാറുമോ?
ദഫിൽ മണികളോ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുന്ന ലോഹഘടകങ്ങളോ ഉണ്ടെങ്കിലും, പൊതുവായി ദഫിനെക്കുറിച്ച് വന്ന നിവേദനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അത് അനുവദനീയമാണെന്ന അഭിപ്രായം ഗ്രന്ഥത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
മണികളില്ലാത്ത ദഫാണ് നബി ﷺ യുടെ കാലത്ത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതെന്ന് പറയുന്നതിന് തെളിവ് ആവശ്യമാണ് എന്നും ഇവിടെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
അറബികളുടെ ദഫിൽ ഉള്ളിൽ വളയങ്ങൾ പോലുള്ള ഘടകങ്ങളോ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിലെ ദഫിൽ വശങ്ങളിലുള്ള ലോഹത്തകിടുകളോ ഉണ്ടായിരിക്കാം. അൽ-ഹാവി അസ്സഗീർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഇത്തരം ദഫിന്റെ അനുവദനീയതയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
എന്നാൽ ഇമാം അദ്റഈ (رحمه الله) ഇതിനോട് വിയോജിച്ചു. ഇത്തരം മണികൾ ദഫിന്റെ ശബ്ദത്തെ കൂടുതൽ സംഗീതാത്മകമാക്കുകയും, നിരോധിക്കപ്പെട്ട വിനോദോപകരണങ്ങളേക്കാൾ ശക്തമായ ആസ്വാദനം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം.
7. പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും ദഫ് മുട്ടാമോ?
ദഫ് മുട്ടുന്നതിന്റെ അനുവദനീയതയിൽ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമില്ലെന്നാണ് ഈ ഭാഗത്തിൽ പറയുന്നത്.
ദഫ് മുട്ടുന്നത് സ്ത്രീകൾക്ക് മാത്രമാണ് അനുവദനീയമെന്ന ഇമാം ഹലീമിയുടെ (رحمه الله) അഭിപ്രായത്തെ ഇമാം സുബ്കി (رحمه الله) നിരാകരിച്ചതായും ഗ്രന്ഥത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
ചുരുക്കത്തിൽ
വിവാഹം: വിവാഹവേളയിൽ ദഫ് മുട്ടുന്നതും കേൾക്കുന്നതും അനുവദനീയമാണെന്ന് ഗ്രന്ഥം വിശദീകരിക്കുന്നു.
ഖിതാൻ: ഖിതാൻ ചടങ്ങുകളിലും ദഫ് അനുവദനീയമാണെന്ന അഭിപ്രായം ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
മറ്റു സന്തോഷവേളകൾ: മറ്റു സന്തോഷകരമായ സന്ദർഭങ്ങളിലും ദഫ് മുട്ടുന്നത് അനുവദനീയമാണെന്നതാണ് ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ ഹൈതമി (رحمه الله) രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പ്രബലമായ അഭിപ്രായം.
ദഫിലെ മണികൾ: മണികളുള്ള ദഫിന്റെ വിധിയെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്.
പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും: ദഫ് മുട്ടുന്നതിന്റെ അനുവദനീയത സ്ത്രീകൾക്ക് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ലെന്നാണ് ഈ ഗ്രന്ഥത്തിലെ വിശദീകരണം.
അബൂ നവവി ✍🏼
00974 77882082
Comments
Post a Comment