ഹബ്ശക്കാരുടെ ചരിത്രവും നബി ﷺ യുടെ “യാ ബനീ അർഫിദ” എന്ന വിളിയും
ഭാഗം 71
ഹബ്ശക്കാരുടെ ചരിത്രവും നബി ﷺ യുടെ “യാ ബനീ അർഫിദ” എന്ന വിളിയും
“ഹബ്ശക്കാർ അവരുടെ കുന്തങ്ങൾ കൊണ്ട് കളിച്ചത് യുദ്ധപരിശീലനത്തിന് വേണ്ടിയായിരുന്നു. വിനോദത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള നൃത്തത്തിന് ഇത് തെളിവായി സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. അല്ലാഹുവിനാണ് കൂടുതൽ അറിവുള്ളത്.”
അറബി മൂലപാഠം
بَابُ قِصَّةِ الْحَبَشِ وَقَوْلِ النَّبِيِّ ﷺ: يَا بَنِي أَرْفِدَةَ
٣٥٢٩ - حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رضي الله عنه دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا جَارِيَتَانِ فِي أَيَّامِ مِنًى تُدَفِّفَانِ وَتَضْرِبَانِ، وَالنَّبِيُّ ﷺ مُتَغَشٍّ بِثَوْبِهِ، فَانْتَهَرَهُمَا أَبُو بَكْرٍ، فَكَشَفَ النَّبِيُّ ﷺ عَنْ وَجْهِهِ فَقَالَ: دَعْهُمَا يَا أَبَا بَكْرٍ، فَإِنَّهُمَا أَيَّامُ عِيدٍ، وَتِلْكَ الْأَيَّامُ أَيَّامُ مِنًى.
٣٥٣٠ - وَقَالَتْ عَائِشَةُ: رَأَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ يَسْتُرُنِي وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْحَبَشَةِ وَهُمْ يَلْعَبُونَ فِي الْمَسْجِدِ، فَزَجَرَهُمْ عُمَرُ، فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ: دَعْهُمْ، أَمْنًا بَنِي أَرْفِدَةَ. يَعْنِي مِنَ الْأَمْنِ.
ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ അസ്ഖലാനി (رحمه الله) യുടെ വിശദീകരണം
قَوْلُهُ: (بَابُ قِصَّةِ الْحَبَشِ وَقَوْلِ النَّبِيِّ ﷺ يَا بَنِي أَرْفِدَةَ) هُوَ بِفَتْحِ الْهَمْزَةِ وَسُكُونِ الرَّاءِ وَكَسْرِ الْفَاءِ اسْمٌ لِجَدٍّ لَهُمْ. وَقِيلَ: مَعْنَى أَرْفِدَةَ الْأَمَةُ، وَقَدْ تَقَدَّمَ شَيْءٌ مِنْ ذَلِكَ فِي أَبْوَابِ الْعِيدَيْنِ. وَالْحَبَشُ هُمُ الْحَبَشَةُ، يُقَالُ: إِنَّهُمْ مِنْ وَلَدِ حَبَشِ ابْنِ كُوشِ بْنِ حَامِ بْنِ نُوحٍ، وَهُمْ مُجَاوِرُونَ لِأَهْلِ الْيَمَنِ يَقْطَعُ بَيْنَهُمُ الْبَحْرُ، وَقَدْ غَلَبُوا عَلَى الْيَمَنِ قَبْلَ الْإِسْلَامِ وَمَلَكُوهَا، وَغَزَا أَبْرَهَةُ مِنْ مُلُوكِهِمُ الْكَعْبَةَ وَمَعَهُ الْفِيلُ، وَقَدْ ذَكَرَ ابْنُ إِسْحَاقَ قِصَّتَهُ مُطَوَّلَةً، وَأَخْرَجَهَا الْحَاكِمُ ثُمَّ الْبَيْهَقِيُّ مِنْ طَرِيقِ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ مُلَخَّصَةً، وَإِلَى هَذَا الْقَدْرِ أَشَارَ الْمُصَنِّفُ بِذِكْرِهِمْ فِي مُقَدِّمَةِ السِّيرَةِ النَّبَوِيَّةِ.
وَاسْتَدَلَّ قَوْمٌ مِنَ الصُّوفِيَّةِ بِحَدِيثِ الْبَابِ عَلَى جَوَازِ الرَّقْصِ وَسَمَاعِ آلَاتِ الْمَلَاهِي، وَطَعَنَ فِيهِ الْجُمْهُورُ بِاخْتِلَافِ الْمَقْصِدَيْنِ، فَإِنَّ لَعِبَ الْحَبَشَةِ بِحِرَابِهِمْ كَانَ لِلتَّمْرِينِ عَلَى الْحَرْبِ فَلَا يُحْتَجُّ بِهِ لِلرَّقْصِ فِي اللَّهْوِ، وَاللَّهُ أَعْلَمُ.
ഗ്രന്ഥം: فتح الباري، 6/553
ഹദീസ് 1 (3529): മിനയിലെ പെരുന്നാൾ ദിവസങ്ങൾ
ആഇശ (رضي الله عنها) നിവേദനം ചെയ്യുന്നു:
മിനയിലെ പെരുന്നാൾ ദിവസങ്ങളിൽ അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ് (رضي الله عنه) എന്റെ അടുക്കൽ വന്നു. അപ്പോൾ അവിടെ രണ്ട് പെൺകുട്ടികൾ ദഫ് മുട്ടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. നബി ﷺ വസ്ത്രംകൊണ്ട് മുഖം മൂടി വിശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു.
അബൂബക്കർ (رضي الله عنه) ആ പെൺകുട്ടികളെ ശകാരിച്ചു. അപ്പോൾ നബി ﷺ മുഖത്തുനിന്ന് വസ്ത്രം മാറ്റി പറഞ്ഞു:
“അബൂബക്കറേ, അവരെ വിട്ടേക്കുക. ഇത് പെരുന്നാൾ ദിവസങ്ങളാണ്. ഈ ദിവസങ്ങൾ മിനയിലെ ആഘോഷദിവസങ്ങളാണ്.”
ഹദീസ് 2 (3530): പള്ളിയിൽ ഹബ്ശക്കാർ നടത്തിയ പ്രകടനം
ആഇശ (رضي الله عنها) പറയുന്നു:
ഹബ്ശക്കാർ പള്ളിയിൽ കളിക്കുന്നത് ഞാൻ നോക്കിനിൽക്കുമ്പോൾ നബി ﷺ എനിക്ക് മറയായി നിന്നു. അപ്പോൾ ഉമർ (رضي الله عنه) അവരെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചു. നബി ﷺ പറഞ്ഞു:
“അവരെ വിട്ടേക്കൂ. ഹേ, ബനൂ അർഫിദക്കാരേ, നിങ്ങൾക്ക് സുരക്ഷിതമായി തുടരാം.”
ഈ ഹദീസുകളിൽ ഹബ്ശക്കാർ പള്ളിയിൽ നടത്തിയ പ്രകടനവും പെരുന്നാൾ ദിവസങ്ങളിൽ രണ്ട് പെൺകുട്ടികൾ ദഫ് മുട്ടിയ സംഭവവുമാണ് പരാമർശിക്കുന്നത്.
ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ അസ്ഖലാനിയുടെ വിശദീകരണം
ചില സൂഫികൾ ഈ അധ്യായത്തിലെ ഹദീസ് നൃത്തം ചെയ്യുന്നതിനും വിനോദോപകരണങ്ങൾ കേൾക്കുന്നതിനും തെളിവായി ഉദ്ധരിച്ചതായി ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ അസ്ഖലാനി (رحمه الله) പറയുന്നു. എന്നാൽ ഈ രണ്ട് കാര്യങ്ങളുടെയും ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരും ഈ വാദത്തെ എതിർത്തിട്ടുണ്ട്.
ഇമാം വിശദീകരിക്കുന്നു:
“ഹബ്ശക്കാർ അവരുടെ കുന്തങ്ങൾ കൊണ്ട് കളിച്ചത് യുദ്ധപരിശീലനത്തിന് വേണ്ടിയായിരുന്നു. അതിനാൽ വിനോദത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള നൃത്തത്തിന് ഇത് തെളിവായി സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല. അല്ലാഹുവിനാണ് കൂടുതൽ അറിവുള്ളത്.”
ഈ വരികൾ ഫത്ഹുൽ ബാരി എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ അസ്ഖലാനി (رحمه الله) നൽകിയ വിശദീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ആയുധപരിശീലനവും നൃത്തവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം
ഹബ്ശക്കാർ പള്ളിയിൽ നടത്തിയ പ്രകടനത്തെ നൃത്തത്തിന് തെളിവായി ഒരു വിഭാഗം കാണുമ്പോൾ, അത് കായികപ്രകടനമോ യുദ്ധപരിശീലനമോ ആയിരുന്നുവെന്നാണ് മറ്റൊരു വിഭാഗം വിശദീകരിക്കുന്നത്.
ഉദ്ദേശ്യം (المقصد): ഒരു പ്രവൃത്തിയുടെ ലക്ഷ്യം പ്രധാനമാണെന്ന് ഈ വിശദീകരണം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള പരിശീലനവും വിനോദത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള നൃത്തവും ഒരേ കാര്യമായി കാണാനാവില്ലെന്നാണ് ഇവിടെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പണ്ഡിതാഭിപ്രായം.
മറ്റൊരു ഭാഗത്തെ വിശദീകരണം
ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ അസ്ഖലാനി (رحمه الله) മറ്റൊരിടത്ത് ഇപ്രകാരം വിശദീകരിക്കുന്നു:
وقد تقدم في أبواب المساجد شيء نحو هذا، والجواب عنه، واستدل به على جواز اللعب بالسلاح على طريق التواثب للتدريب على الحرب والتنشيط عليه، واستنبط منه جواز المثاقفة لما فيها من تمرين الأيدي على آلات الحرب.
മലയാളത്തിലുള്ള ആശയം:
പള്ളികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അധ്യായങ്ങളിൽ ഇതിന് സമാനമായ വിഷയങ്ങൾ മുമ്പ് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. യുദ്ധപരിശീലനത്തിനും അതിൽ ഉന്മേഷം നൽകുന്നതിനുമായി ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ചലനാത്മകമായ പരിശീലനം നടത്തുന്നത് അനുവദനീയമാണെന്ന് ഈ ഹദീസ് ഉപയോഗിച്ച് തെളിവ് പിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ആയുധങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ കൈകൾക്ക് പരിശീലനം ലഭിക്കുന്നതിനാൽ അൽ-മുസാഖഫ (ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള അഭ്യാസവും പരിശീലനവും) അനുവദനീയമാണെന്നും ഇതിൽനിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.
ഈ ഭാഗത്തിലെ പ്രധാന ആശയങ്ങൾ
1. പെരുന്നാൾ ദിവസങ്ങളിലെ ഇളവ്: മിനയിലെ പെരുന്നാൾ ദിവസങ്ങളിൽ രണ്ട് പെൺകുട്ടികൾ ദഫ് മുട്ടിയപ്പോൾ നബി ﷺ അവരെ തടയരുതെന്ന് അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ് (رضي الله عنه) നോട് പറഞ്ഞു.
2. ഹബ്ശക്കാരുടെ പ്രകടനം: ഹബ്ശക്കാർ പള്ളിയിൽ നടത്തിയ പ്രകടനത്തെ യുദ്ധപരിശീലനമായാണ് ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ അസ്ഖലാനി (رحمه الله) വിശദീകരിക്കുന്നത്.
3. ഉദ്ദേശ്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം: യുദ്ധപരിശീലനവും വിനോദത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള നൃത്തവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടെന്നാണ് ഈ വിശദീകരണത്തിൽ ഊന്നിപ്പറയുന്നത്.
4. ആയുധപരിശീലനം: യുദ്ധപരിശീലനത്തിനും ആയുധങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ് വർധിപ്പിക്കുന്നതിനും നടത്തുന്ന അഭ്യാസങ്ങൾക്ക് ഈ ഹദീസ് തെളിവായി ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഗ്രന്ഥം: فتح الباري، 6/553
അബൂ നവവി ✍🏼
00974 77882082
Comments
Post a Comment