കുഴലുകൾ, കമ്പി വാദ്യങ്ങൾ, ഡ്രമ്മുകൾ

 *സംഗീതം-ഇസ്ലാമിക കാഴ്ചപ്പാട്*

*ഭാഗം* 6️⃣9️⃣

*അബൂ നവവി* ✍🏼

💫✨💫✨💫✨💫✨💫✨💫💫✨💫

*"ദഫ് മുട്ടൽ" പണ്ഡിതലോകത്തെ വ്യത്യസ്ത വീക്ഷണങ്ങൾ*

*പണ്ഡിതന്മാരിൽ ഒരു വിഭാഗം പറഞ്ഞത് വിവാഹവും, ഖിതാനും അല്ലാത്ത മറ്റ് സന്ദർഭങ്ങളിൽ ദഫ് മുട്ടുന്നത് ഹറാമാണ് എന്നാണ്*

القسم الرابع: فِي الدُّف
المعتمَد من مذهبنا أنَّه حلالٌ بلا كراهة فِي عرس وختان، *وتركُه أفضل*، وهكذا حكمُه فِي غيرهما، فيكون مباحًا أيضًا على الأصحِّ فِي "المنهاج" وغيره، *وقال جمعٌ من أصحابنا: إنَّه فِي غيرهما حرام*، وقال آخرون من أصحابنا المتأخِّرين: إنه فيهما مستحب، وبه جزم البغَوِيُّ فِي "شرح السنة" فقال: إعلان النكاح وضرب الدُّفِّ فيه مستحبٌّ، والدليل عليه قوله - صلَّى الله عليه وسلَّم فصْل ما بين الحلال والحرام الضَّرب بالدُّفِّ؛ حسَّنه الترمذي، وصحَّحه ابن حبان وغيره.*

*وفي روايةٍ سندُها ضعيفٌ من سائر طرقها أَعْلِنُوا بالنِّكاح قال شيخ الإسلام: ادَّعى الكمال جعفر الأُدْفوي فِي كتابه الإمتاع في أحكام السماع أنَّ مسلمًا أخرج هذا الحديث، ووهم فِي ذلك وهمًا قبيحًا ، وممَّن رواه عبدالرزاق، وابن أبي شيبة، والخطيب، وأحمد، وعبد بن حميد، والرازي، وأبو عوانة، وابن حبان، والحاكم، والبيهقي عنْ سعدِ بن أبي وقَّاصٍ، وأبو داود، والبغَوِي، والطبراني، والبيهقي عن أبي لُبابة، والخطيب، والبخاري، وأبو نصرٍ فِي "الإبانة" عن ابن عباسٍ، وأبو نصرٍ، والحاكم عن عائشة، والخطيب عن أنسٍ*

*وأجاب القائلون بالإباحة بأنَّ الأمر للإباحة؛ لأنَّ الأصل فيه التحريم؛ لأنَّه من جملة اللهو المحذور كما قالَه كثيرون، ولما يأتي عن الصِّدِّيق رضِي الله عنه أنَّه سمَّاه مزمور الشيطان بحضرة رسول اله صلَّى الله عليه وسلَّم ولم ينكرْ عليه لكن صحَّ أنَّ جاريَةً سوداءَ جاءت النبيَّ صلَّى الله عليه وسلَّم فقالت: يا رسول الله، إنِّي نذرت إنْ ردَّك الله سالمًا أنْ أضرب بين يديك بالدفِّ وأتغنَّى فقال: إنْ كنت نذرتِ فأوفي بنذرك وفي روايةٍ: يا رسول الله، إنِّي نذرت أنْ أضرب بالدفِّ بين يديك إنْ رجعت من سفرك سالمًا، فقال صلَّى الله عليه وسلَّم أوفي بنذرك رواه أحمد، والترمذي، وابن حبان، وابن ماجَهْ، والبيهقي من حديث بريدة، وفي الباب عن عبدالله بن عمررضي الله تعالى عنهما رواه أبو داود وعن عائشة رواه الفاكهي بسندٍ حسن ومرَّ في المقدمة حديث أنَّه - صلَّى الله عليه وسلَّم - نهى عن ضرْب الدفِّ ولعب الصنج وضرب الزَّمَّارة فينبغي اجتنابُه في غير السرور، وفي السرور إذا اقترن به جلاجل أو نحوها ممَّا يقتضي تحريمه على ما يأتي، وظاهره ندبه لكلِّ سرور مطلوب، وفي الجواب عنه عسر.*

*كف الرعاع لابن حجر الهيتمي* 📚

==================================

*വാട്സ്ആപ്പ് കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ പ്രവേശിക്കാനുള്ള ലിങ്ക്*


Follow this link to join my WhatsApp community: https://chat.whatsapp.com/K11BQgipgRUC6fa6xhc7Kk


Follow this link to join my WhatsApp community: https://chat.whatsapp.com/IGy4kQWDh6aJk0SsENffHi

*അഹ്ലുസ്സുന്നയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആദർശ പഠന വിഷയങ്ങളിൽ ഇത്തരം തുടർ ലേഖനങ്ങളും, മറ്റു കാലികപ്രസക്തങ്ങളായ കുറിപ്പുകളും വായിക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവർ മുകളിൽ കൊടുത്ത ലിങ്കിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്തുകൊണ്ട് വാട്സ്ആപ്പ് കമ്മ്യൂണിറ്റി ഗ്രൂപ്പിൽ ആഡ് ആവുക.*

==================================

*ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ (رحمه الله) വളരെ വിശദമായി കൊണ്ട് തന്നെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന മറ്റൊരു ഭാഗം ദഫിനെ (الدُّف) കുറിച്ചുള്ളതാണ്.*

*നമ്മുടെ മദ്ഹബിലെ (ശാഫിഈ മദ്ഹബ്) പ്രബലമായ അഭിപ്രായം വിവാഹം, സുന്നത് കര്‍മ്മം (ഖിതാൻ) എന്നീ സന്ദർഭങ്ങളിൽ ദഫ് മുട്ടുന്നത് കറാഹത്തില്ലാതെ അനുവദനീയമായ കാര്യമാണ് എന്നാണ്. എങ്കിലും അത് ഒഴിവാക്കലാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം*.

*വിവാഹവും, ഖിതാനും അല്ലാത്ത മറ്റ് സന്ദർഭങ്ങളിലും ഇതിന്റെ വിധി ഇതുതന്നെയാണ്; അതായത് 'മിൻഹാജ്' തുടങ്ങിയ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലെ ശരിയായ അഭിപ്രായപ്രകാരം അത് അനുവദനീയമാണ്.*

*എന്നാൽ നമ്മുടെ പണ്ഡിതന്മാരിൽ ഒരു വിഭാഗം പറഞ്ഞത് വിവാഹവും ഖിതാനും അല്ലാത്ത മറ്റ് സന്ദർഭങ്ങളിൽ ദഫ് മുട്ടുന്നത് ഹറാമാണ് എന്നാണ് പിൽക്കാലക്കാരായ മറ്റ് ചില പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞത് വിവാഹത്തിലും ഖിതാനിലും ദഫ് മുട്ടുന്നത് സുന്നത്താണ് 'മുസ്തഹബ്ബ്'എന്നാണ്.*

*ഇമാം ബഗവി (رحمه الله) 'ശർഹുസ്സുന്ന'യിൽ ഇപ്രകാരമാണ് ഉറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. ഇമാം ബഗവി (رحمه الله) പറഞ്ഞു: 'വിവാഹം പരസ്യപ്പെടുത്തുന്നതും അതിൽ ദഫ് മുട്ടുന്നതും സുന്നത്താണ്.' ഇതിന് തെളിവായി അവിടുന്ന് തിരുനബി (ﷺ) യുടെ ഈ വചനം ഉദ്ധരിക്കുന്നു: 'ഹലാലും ഹറാമും (അതായത് ശരിയായ വിവാഹവും വ്യഭിചാരവും) തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ദഫ് മുട്ടലാണ്.' (ഇമാം തിർമിദി (رحمه الله) ഇതിനെ ഹസനായും ഇമാം ഇബ്നു ഹിബ്ബാൻ (رحمه الله) സ്വഹീഹായും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്)."*
[7/7/2026 7:50 PM] Abu Thahir Nk: *വിവാഹം നിങ്ങൾ പരസ്യപ്പെടുത്തുവിൻ (أَعْلِنُوا بالنِّكاح) എന്നൊരു നിവേദനം വന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതിന്റെ എല്ലാ പരമ്പരകളും (സനദ്) ദുർബലമാണ്. ശൈഖുൽ ഇസ്‌ലാം (ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ رحمه الله) ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: 'കമാൽ ജാഫർ അൽ-ഉദ്‌ഫുവീ അവരുടെ അൽ-ഇംതാഅ് എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഈ ഹദീസ് ഇമാം മുസ്‌ലിം(رحمه الله )റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതാണെന്ന് വാദിച്ചിട്ടുണ്ട്.*

*എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന് അവിടെ വലിയൊരു അബദ്ധം (വഹ്‌മ്) സംഭവിച്ചിരിക്കുകയാണ് (ഇമാം മുസ്‌ലിം (رحمه الله ഇത് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ല).' ഈ ഹദീസ് (വിവാഹത്തിൽ ദഫ് മുട്ടുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയം) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത പണ്ഡിതന്മാർ ഇവരാണ്: ഇമാം അബ്ദുറസാഖ്, ഇമാം ഇബ്നു അബീ ശൈബ, ഇമാം ഖത്വീബ്, ഇമാം അഹ്മദ്, ഇമാം അബ്ദ് ബിൻ ഹുമൈദ്, ഇമാം റാസി, അബൂ ഔവാന, ഇമാം ഇബ്നു ഹിബ്ബാൻ,ഇമാം ഹാകിം,ഇമാം ബൈഹഖി (رحمه الله) എന്നിവർ സഅദ് ബിൻ അബീ വഖാസ് (رضِىَ ٱللَّهُ عَنۡهُ) ൽ നിന്നും; ഇമാം അബൂദാവൂദ്, ഇമാം ബഗവി, ഇമാം ത്വബ്റാനി, ഇമാം ബൈഹഖി (رحمه الله) എന്നിവർ അബൂ ലുബാബ (റ) ൽ നിന്നും; ഖത്വീബ്, ഇമാം ബുഖാരി, അബൂ നസ്ർ رحمهم الله എന്നിവർ ഇബ്നു അബ്ബാസ് (رضِىَ ٱللَّهُ عَنۡهُ) ൽ നിന്നും; ഇമാം അബൂ നസ്ർ,ഇമാം ഹാകിം رحمهم الله എന്നിവർ ആയിഷ ബീവി ( رضي الله عنها) ൽ നിന്നും; ഖത്വീബ് അനസ് (رضِىَ ٱللَّهُ عَنۡهُ) ൽ നിന്നും ഇത് നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്."*

*ദഫ് അനുവദനീയമാണെന്ന് പറഞ്ഞവരുടെ മറുപടി ഇങ്ങനെ ആണ്: ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട (നബി (ﷺ) യുടെ ഹദീസിലെ) 'അംർ' ആജ്ഞ അനുവാദത്തിനായുള്ളതാണ് കാരണം,നിരവധി പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞതുപോലെ, അടിസ്ഥാനപരമായി ഇത് 'لهو محظور' വിലക്കപ്പെട്ട വിനോദങ്ങളുടെ ഗണത്തിൽ പെട്ടതാണ്. (ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന വിധി ഹറാം തന്നെയാകുന്നു).*

*അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ് (رضِىَ ٱللَّهُ عَنۡهُ), നബി (ﷺ) യുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വെച്ച് ഇതിനെ 'പിശാചിന്റെ വാദ്യം' (മിസ്‌മൂറു ശൈത്താൻ) എന്ന് വിളിക്കുകയും നബി (ﷺ) അത് നിഷേധിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്തത് ഇതിന് തെളിവാണ്. എങ്കിലും, ഒരു പെൺകുട്ടി നബി (ﷺ) യുടെ അടുത്ത് വന്ന് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞത് സ്ഥിരപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്:*

*“അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലേ, അല്ലാഹു തങ്ങളെ സുരക്ഷിതനായി മടക്കി കൊണ്ടുവന്നാൽ,(അങ്ങ് യുദ്ധം കഴിഞ്ഞ് സുരക്ഷിതനായി തിരിച്ചെത്തിയാൽ) അങ്ങയുടെ മുമ്പിൽ ഞാൻ ദഫ് മുട്ടുകയും പാട്ട് പാടുകയും ചെയ്യും എന്ന് ഞാൻ നേർച്ച ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.” അപ്പോൾ നബി ﷺ പറഞ്ഞു പറഞ്ഞു: 'നീ നേർച്ചയാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് നിറവേറ്റിക്കൊള്ളുക.'*

*(മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ: 'അങ്ങയുടെ യാത്രയിൽ നിന്ന് സുരക്ഷിതമായി തിരിച്ചു വന്നാൽ' എന്നാണ്). ഇമാം അഹ്മദ്, തിർമിദി, ഇബ്നു ഹിബ്ബാൻ, ഇബ്നു മാജ, ബൈഹഖി (رحمه الله) എന്നിവർ ബുറൈദ (رحمه الله) ൽ നിന്ന് ഇത് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അബ്ദുല്ലാഹി ബിൻ ഉമർ (رضِىَ ٱللَّهُ عَنۡهُ), ആയിഷ ( رضي الله عنها) എന്നിവരിൽ നിന്നും സമാനമായ റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.*

*എന്നാൽ, ദഫ് മുട്ടുന്നതും ഇലതാളം (സഞ്ച്) ഉപയോഗിക്കുന്നതും കുഴൽ (സമ്മാറ) ഊതുന്നതും നബി (ﷺ) വിലക്കിയതായുള്ള ഹദിസ് മുമ്പ് വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.*

*അതിനാൽ, സന്തോഷകരമായ സന്ദർഭങ്ങളിലല്ലാതെ ദഫ് ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. സന്തോഷവേളകളിൽ തന്നെയും, ദഫിനോടൊപ്പം ചിലങ്കകളോ (ജലാജിൽ) അല്ലെങ്കിൽ നിഷിദ്ധമാക്കപ്പെട്ട മറ്റ് കാര്യങ്ങളോ ചേരുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതും ഒഴിവാക്കണം.*

*ഏതൊരു നല്ല സന്തോഷവേളയിലും ഇത് സുന്നത്താണെന്ന് (നദ്‌ബ്) ഈ ഹദീസുകളുടെ ബാഹ്യാർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. ഇതിന് മറുപടി നൽകുക എന്നത് പ്രയാസകരമായ കാര്യമാണ്.*

*മേൽപ്പറഞ്ഞ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ ഇവയാണ്:*

*അനുവദനീയമായ സന്ദർഭങ്ങൾ: വിവാഹം, ഖിതാൻ തുടങ്ങിയ സന്തോഷകരമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ ദഫ് മുട്ടുന്നത് അനുവദനീയമാണെന്ന കാര്യത്തിൽ പണ്ഡിതന്മാർ ഏകാഭിപ്രായക്കാരാണ്.*

*മറ്റ് സന്ദർഭങ്ങൾ: വിവാഹമല്ലാത്ത സമയങ്ങളിൽ ദഫ് മുട്ടുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ 'അനുവദനീയം', 'നിഷിദ്ധം' എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് വിഭിന്നങ്ങളായ അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. എങ്കിലും 'മുബാഹ്' (അനുവദനീയം) എന്നതിനാണ് കൂടുതൽ മുൻഗണന നൽകുന്നത്. അതായത് പൊതുവേ നമ്മൾ അനുവദനീയമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ദഫ് മുട്ടക പോലും ഹറാമാണെന്ന് പറഞ്ഞ ലോകപ്രശസ്ത പണ്ഡിതന്മാരും കഴിഞ്ഞു പോയിട്ടുണ്ടെന്ന് ചുരുക്കം.*

*സുന്നത്താണെന്ന അഭിപ്രായം: വിവാഹം വെറും രഹസ്യമായ ഒന്നല്ലെന്നും അത് സമൂഹത്തെ അറിയിക്കേണ്ട ഒന്നാണെന്നും കാണിക്കാൻ ദഫ് മുട്ടുന്നത് നല്ലതാണെന്ന് (സുന്നത്ത്) ഇമാം ബഗവിയെപ്പോലുള്ളവർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു .*

*ഹദീസിന്റെ പൊരുൾ ഇതാണ് ഹലാലായ വിവാഹത്തെയും ഹറാമായ ബന്ധത്തെയും തിരിച്ചറിയാൻ ദഫിന്റെ ശബ്ദം സഹായിക്കുന്നു; കാരണം വിവാഹമാകുമ്പോൾ അത് പരസ്യമായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു.*



*അബൂ നവവി* ✍🏼
*00974 66582082*
[7/7, 7:41 PM] +974 6658 2082: 💫✨💫✨💫✨💫✨💫✨💫💫✨💫

📱 WhatsApp 👍 Facebook